https://razemdlatanichmieszkan.pl/tagi/czynsze/Jak Razem chce, żeby mieszkanie było prawem, a nie towarem: 1% PKB rocznie na publiczne mieszkania na wynajem, podatek od spekulacji i pustostanów, limity podwyżek czynszu. Dane i źródła.pl-PLTue, 30 Jun 2026 14:42:48 +0000https://razemdlatanichmieszkan.pl/artykuly/uczciwa-umowa-najmu/Sun, 28 Jun 2026 09:00:00 +0200https://razemdlatanichmieszkan.pl/artykuly/uczciwa-umowa-najmu/Uczciwa umowa najmu chroniąca obie strony to u Razem pakiet: jasne zasady, obowiązkowy depozyt kaucji, niezależny urząd ds. najmu, jawny rejestr cen — i, między innymi, limit podwyżek czynszu.<p>W Polsce wynajmujesz na warunkach właściciela — a ten może podnieść czynsz właściwie kiedy chce i nie przedłużyć umowy bez powodu. Dla milionów ludzi oznacza to życie w niepewności: nie wiesz, czy za rok będzie cię stać na ten sam dach nad głową. Razem chce, żeby najem był <strong>stabilny i uczciwy dla obu stron</strong> — z jasnymi regułami zamiast widzimisię.</p> <h2 id="dlaczego-najem-wymaga-reguł">Dlaczego najem wymaga reguł</h2> <p>Najem długoterminowy to dla coraz większej części Polaków nie etap przejściowy, lecz <strong>trwała forma mieszkania</strong> — zwłaszcza dla młodych, których nie stać na zakup. Tymczasem ochrona lokatora jest słaba, a podwyżki czynszu nieprzewidywalne. Bez stabilnych zasad najem nigdy nie będzie realną alternatywą dla kredytu na 30 lat.</p> <div class="callout callout-info">Wskaźniki obciążenia kosztami mieszkania i jakości najmu publikuje Eurostat (EU-SILC). Polska na tle UE wypada słabo m.in. pod względem przeludnienia (33,7% w 2024 r. wobec 16,9% średniej UE) — odnośniki na końcu.</div> <h2 id="cztery-filary-uczciwego-najmu">Cztery filary uczciwego najmu</h2> <table> <thead> <tr> <th>Element</th> <th>Co zmienia dla lokatora</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Standardowa umowa najmu</td> <td>Jasne, równe prawa obu stron zamiast jednostronnych zapisów</td> </tr> <tr> <td>Limity podwyżek czynszu</td> <td>Przewidywalny koszt — koniec podwyżek z dnia na dzień</td> </tr> <tr> <td>Obowiązkowy depozyt kaucji</td> <td>Uregulowane zasady zwrotu kaucji</td> </tr> <tr> <td>Niezależny urząd ds. najmu</td> <td>Rozstrzyganie kwestii związanych z najmem</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="jawność-publiczny-rejestr-mieszkaniowy">Jawność: publiczny rejestr mieszkaniowy</h2> <p>Dziś najemca negocjuje w ciemno — nie wie, ile naprawdę kosztuje podobne mieszkanie obok. Razem chce <strong>publicznego rejestru mieszkaniowego</strong> z cenami transakcyjnymi, kosztami najmu i danymi z ksiąg wieczystych. Dzięki temu każdy mógłby sprawdzić, ile rzeczywiście kosztuje mieszkanie.</p> <h2 id="co-proponuje-razem">Co proponuje Razem</h2> <blockquote class="content-quote"> Wprowadzimy standardową umowę najmu chroniącą obie strony, obowiązkowy depozyt kaucji i limity podwyżek czynszów. Utworzymy niezależny urząd administracyjny rozstrzygający kwestie związane z najmem.<cite>— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Prawo do mieszkania”, <a href="https://partiarazem.pl/deklaracja-programowa/6-prawo-do-mieszkania" rel="nofollow">partiarazem.pl</a></cite></blockquote> <ul> <li><strong>Standardowa umowa najmu</strong> chroniąca obie strony, <strong>obowiązkowy depozyt kaucji</strong> i <strong>limity podwyżek czynszów</strong>.</li> <li><strong>Niezależny urząd administracyjny</strong> rozstrzygający kwestie związane z najmem.</li> <li><strong>Publiczny rejestr mieszkaniowy</strong> — ceny transakcyjne, koszty najmu i dane z ksiąg wieczystych jawne dla każdego.</li> <li><strong>Publiczni pośrednicy najmu</strong> w każdym regionie: długoterminowy najem, remonty pustostanów, gwarancja wypłacalności czynszów.</li> <li><strong>Publiczni, bezprowizyjni pośrednicy sprzedaży mieszkań</strong> — sprzedaż bez prowizji pośrednika.</li> </ul> <p>Stabilny najem ma sens tylko wtedy, gdy jest co wynajmować po przystępnej cenie. Dlatego podstawą jest publiczny zasób: <a href="https://razemdlatanichmieszkan.pl/artykuly/mieszkanie-prawem-nie-towarem-1-procent-pkb/">1% PKB na mieszkania na wynajem</a>.</p> <p>A żeby zasób nie był wykupywany pod spekulację, potrzebne są podatki zniechęcające do pustostanów: <a href="https://razemdlatanichmieszkan.pl/artykuly/podatek-od-trzeciego-mieszkania-i-pustostanow/">Podatek od trzeciego mieszkania i od pustostanów</a>.</p> <h2 id="źródła-i-dalsza-lektura">Źródła i dalsza lektura</h2> <ul> <li><a href="https://partiarazem.pl/deklaracja-programowa/6-prawo-do-mieszkania" rel="noopener" target="_blank">Partia Razem — „Prawo do mieszkania&quot; (deklaracja programowa 2025)</a></li> <li><a href="https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Living_conditions_in_Europe_-_housing" rel="noopener" target="_blank">Eurostat — Living conditions in Europe: housing</a></li> <li><a href="https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20251222-1" rel="noopener" target="_blank">Eurostat — 16,9% mieszkańców UE w przeludnionych gospodarstwach domowych (Polska 33,7%, dane 2024)</a></li> <li><a href="https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ilc_lvho07a/default/table?lang=en" rel="noopener" target="_blank">Eurostat — Housing cost overburden rate (obciążenie kosztami mieszkania)</a></li> </ul>