Razem dla tanich mieszkań

Uczciwa umowa najmu: jasne zasady, kaucja i — między innymi — limit podwyżek

Sun, 28 Jun 2026 09:00:00 +0200

W Polsce wynajmujesz na warunkach właściciela — a ten może podnieść czynsz właściwie kiedy chce i nie przedłużyć umowy bez powodu. Dla milionów ludzi oznacza to życie w niepewności: nie wiesz, czy za rok będzie cię stać na ten sam dach nad głową. Razem chce, żeby najem był stabilny i uczciwy dla obu stron — z jasnymi regułami zamiast widzimisię.

Dlaczego najem wymaga reguł

Najem długoterminowy to dla coraz większej części Polaków nie etap przejściowy, lecz trwała forma mieszkania — zwłaszcza dla młodych, których nie stać na zakup. Tymczasem ochrona lokatora jest słaba, a podwyżki czynszu nieprzewidywalne. Bez stabilnych zasad najem nigdy nie będzie realną alternatywą dla kredytu na 30 lat.

Wskaźniki obciążenia kosztami mieszkania i jakości najmu publikuje Eurostat (EU-SILC). Polska na tle UE wypada słabo m.in. pod względem przeludnienia (33,7% w 2024 r. wobec 16,9% średniej UE) — odnośniki na końcu.

Cztery filary uczciwego najmu

Element	Co zmienia dla lokatora
Standardowa umowa najmu	Jasne, równe prawa obu stron zamiast jednostronnych zapisów
Limity podwyżek czynszu	Przewidywalny koszt — koniec podwyżek z dnia na dzień
Obowiązkowy depozyt kaucji	Uregulowane zasady zwrotu kaucji
Niezależny urząd ds. najmu	Rozstrzyganie kwestii związanych z najmem

Jawność: publiczny rejestr mieszkaniowy

Dziś najemca negocjuje w ciemno — nie wie, ile naprawdę kosztuje podobne mieszkanie obok. Razem chce publicznego rejestru mieszkaniowego z cenami transakcyjnymi, kosztami najmu i danymi z ksiąg wieczystych. Dzięki temu każdy mógłby sprawdzić, ile rzeczywiście kosztuje mieszkanie.

Co proponuje Razem

Wprowadzimy standardową umowę najmu chroniącą obie strony, obowiązkowy depozyt kaucji i limity podwyżek czynszów. Utworzymy niezależny urząd administracyjny rozstrzygający kwestie związane z najmem.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Prawo do mieszkania”, partiarazem.pl

Standardowa umowa najmu chroniąca obie strony, obowiązkowy depozyt kaucji i limity podwyżek czynszów.
Niezależny urząd administracyjny rozstrzygający kwestie związane z najmem.
Publiczny rejestr mieszkaniowy — ceny transakcyjne, koszty najmu i dane z ksiąg wieczystych jawne dla każdego.
Publiczni pośrednicy najmu w każdym regionie: długoterminowy najem, remonty pustostanów, gwarancja wypłacalności czynszów.
Publiczni, bezprowizyjni pośrednicy sprzedaży mieszkań — sprzedaż bez prowizji pośrednika.

Stabilny najem ma sens tylko wtedy, gdy jest co wynajmować po przystępnej cenie. Dlatego podstawą jest publiczny zasób: 1% PKB na mieszkania na wynajem.

A żeby zasób nie był wykupywany pod spekulację, potrzebne są podatki zniechęcające do pustostanów: Podatek od trzeciego mieszkania i od pustostanów.

Źródła i dalsza lektura

Podatek od trzeciego mieszkania i od pustostanów

Sat, 27 Jun 2026 09:00:00 +0200

Kiedy mieszkanie przestaje być domem, a staje się lokatą kapitału, dzieje się rzecz absurdalna: mieszkań przybywa, a ludzie wciąż nie mają gdzie mieszkać — bo część zasobu stoi pusta albo trafia na krótkoterminowy najem dla turystów. Razem nie chce zakazywać inwestowania; chce przestawić zachęty podatkowe tak, żeby trzymanie pustego mieszkania na spekulację — tzw. „martwego mieszkania" — przestało się opłacać.

Skąd się bierze pusty zasób

Mieszkanie kupione „na lokatę" nie musi być wynajęte, żeby zarabiać — wystarczy, że drożeje. Dlatego dla części inwestorów najtańszą strategią jest trzymać je puste: bez lokatora, bez ryzyka, bez zużycia. W tym samym czasie młodzi nie mają z czego płacić rynkowego czynszu, a kolejka po mieszkanie komunalne się nie skraca.

Skala pustostanów inwestycyjnych w Polsce jest przedmiotem sporu metodologicznego (spis powszechny inaczej liczy „niezamieszkane" niż „spekulacyjnie puste"). Dlatego Razem proponuje nie tylko podatek, ale i publiczny rejestr mieszkaniowy z jawnymi cenami transakcyjnymi i kosztami najmu — piszemy o nim w tekście o prawach lokatorów.

Logika rozwiązania: opodatkować spekulację, nie dach nad głową

Kluczowe, że podatek antyspekulacyjny startuje dopiero od trzeciego mieszkania, więc nie dotyka osób z jednym czy dwoma lokalami; pozostałe daniny uderzają w zasoby celowo puste lub trzymane na spekulację — wedle przeznaczenia, a nie liczby mieszkań — a nie w lokale zamieszkane i wynajęte.

Narzędzie	W co uderza	Kogo NIE dotyczy
Podatek antyspekulacyjny od trzeciego mieszkania (wg wartości)	Skupowanie mieszkań jako lokata	Osoby z 1–2 mieszkaniami
Opodatkowanie pustostanów inwestycyjnych i banków gruntów	Celowo puste zasoby trzymane na spekulację	Zamieszkane i wynajęte mieszkania
Regulacja najmu krótkoterminowego	Hurtowe wyjmowanie mieszkań z rynku najmu długoterminowego	Okazjonalny najem, normalni najemcy

Co proponuje Razem

Wprowadzimy rozwiązania, które zniechęcą do spekulacji na nieruchomościach, takie jak podatek antyspekulacyjny od trzeciego mieszkania, uwzględniający wartość nieruchomości.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Prawo do mieszkania”, partiarazem.pl

Podatek antyspekulacyjny od trzeciego mieszkania, uwzględniający wartość nieruchomości.
Opodatkowanie pustostanów inwestycyjnych, banków gruntów i nieużytków trzymanych na cele spekulacyjne.
Uregulowanie najmu krótkoterminowego — definicje prawne, system licencyjny i kompetencje regulacyjne dla samorządów, wspólnot i spółdzielni.
Koniec wyprowadzania publicznych pieniędzy do banków i deweloperów pod pozorem dopłat do kredytów, ulg kredytowych czy przywilejów dla funduszy typu REIT.

To samo podejście — opodatkować rentę i kapitał, a nie pracę — Razem stosuje w całym systemie podatkowym. Dochody z nieruchomości i zysków kapitałowych mają być opodatkowane jak dochody z pracy. Rozpisujemy to w siostrzanym serwisie: Podatek od trzeciego mieszkania — koniec „betonowego złota".

A skąd te środki mają wrócić do ludzi w postaci taniego najmu? Tłumaczymy tutaj: 1% PKB na mieszkania na wynajem.

Źródła i dalsza lektura

Mieszkanie prawem, nie towarem: 1% PKB na mieszkania na wynajem

Fri, 26 Jun 2026 09:00:00 +0200

Polacy nie mają gdzie mieszkać taniej, choć mieszkań formalnie przybywa. Problem w tym, że buduje się je głównie pod sprzedaż i pod kredyt, a nie pod realne potrzeby. Efekt widać w danych: Polska ma jeden z najwyższych w Unii wskaźników przeludnienia mieszkań — 33,7% w 2024 r., przy średniej UE 16,9% — i jedną z najniższych w całej Wspólnocie liczb izb na osobę (ok. 1,1–1,2 wobec średniej UE ok. 1,7). Razem proponuje proste odwrócenie logiki: publiczny program budowy mieszkań na wynajem, finansowany co roku kwotą 1% PKB z budżetu państwa.

Skala problemu: ciasno jak nigdzie w UE

Przeludnienie to nie abstrakcja — to dorosłe dzieci mieszkające z rodzicami, rodziny w jednym pokoju, brak miejsca do nauki i pracy.

Wskaźnik (2024)	Polska	Średnia UE
Wskaźnik przeludnienia mieszkań	33,7%	16,9%
Liczba izb na osobę	ok. 1,1–1,2 (jedna z najniższych w UE)	ok. 1,7

Dane Eurostat (EU-SILC) za 2024 r. — wskaźnik przeludnienia liczony dla całej populacji (uwaga: figura „dla obywateli/nationals" za 2023 r. wynosiła 31,5% i nie należy jej mylić z tą serią). Polska jest w czołówce krajów UE o najwyższym przeludnieniu. Pełne odnośniki na końcu.

Dlaczego rynek tego nie rozwiąże sam

Deweloper buduje tam i to, na czym zarobi — czyli mieszkania na sprzedaż, najczęściej na kredyt. Dopłaty do kredytów podbijają popyt, a za nim ceny, więc publiczne pieniądze trafiają de facto do banków i deweloperów, a nie do lokatorów. Brakuje taniego, stabilnego najmu, którego rynek komercyjny nie dostarczy, bo nie taki jest jego cel.

Dlatego potrzebny jest zasób publiczny: mieszkania budowane za publiczne pieniądze i pozostające w rękach publicznych — bez prywatyzacji, która raz po raz wyprzedaje wspólny majątek.

Ile to jest 1% PKB

To nie jest symboliczna kwota — to stały, przewidywalny strumień na budowę.

Przy PKB Polski rzędu ok. 3,6 bln zł 1% PKB to ok. 35–36 mld zł rocznie. To szacunek poglądowy (skaluje się z PKB), pokazujący rząd wielkości programu, a nie pozycję budżetową.

Dla porównania skali ambicji: pierwszy program mieszkaniowy Razem z 2015 r. mówił o zwiększeniu wydatków na budownictwo z 1 mld zł do 10 mld zł rocznie (0,6% ówczesnego budżetu). Dzisiejszy postulat — 1% PKB co roku — to w ujęciu nominalnym ponad trzykrotnie większa kwota i na trwałe wpisana w budżet (z zastrzeżeniem, że 2015 r. mierzono udziałem w budżecie, a dziś w PKB — to różne podstawy, więc kwot nie zestawiamy wprost).

Co proponuje Razem

Przeznaczymy z budżetu centralnego 1% PKB na program budowy mieszkań na wynajem przez samorządy oraz spółdzielnie lokatorskie. Skończymy z prywatyzacją mieszkań komunalnych i społecznych — to, co zbudowane za publiczne środki, pozostanie w zasobie publicznym.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Prawo do mieszkania”, partiarazem.pl

1% PKB rocznie z budżetu centralnego na budowę mieszkań na wynajem przez samorządy i spółdzielnie lokatorskie.
Koniec prywatyzacji mieszkań komunalnych i społecznych — zasób publiczny zostaje publiczny.
Mieszkania na dobrze zaplanowanych, zielonych osiedlach z pełną infrastrukturą społeczną i dostępnym transportem publicznym.
W planach zagospodarowania — gwarantowany minimalny udział mieszkań społecznych.

A skąd budżet weźmie te pieniądze i jak je rozliczyć ze spekulantami? O podatkach mieszkaniowych piszemy tutaj: Podatek od trzeciego mieszkania i od pustostanów.

Cały mechanizm po stronie finansów publicznych — skąd realnie wziąć 1% PKB bez podnoszenia podatków pracującym — rozpisujemy w siostrzanym serwisie: Kto naprawdę dźwiga ciężar podatków.

Źródła i dalsza lektura

Kontakt

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Masz pytanie, uwagę albo znalazłeś błąd w danych? Napisz:

E-mail: kontakt@razemdlatanichmieszkan.pl

Chcesz poznać pełny program lub zaangażować się w Partii Razem? Zajrzyj na partiarazem.pl.

Polityka prywatności

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Administrator

Serwis „Razem dla tanich mieszkań" jest prowadzony przez PHU Adam Jura-Czarnecki, świadczące usługi komunikacyjne na rzecz Partii Razem. Kontakt: kontakt@razemdlatanichmieszkan.pl.

Do statystyk odwiedzin korzystamy z Cloudflare Web Analytics. Narzędzie to nie używa plików cookie, nie zapisuje danych w Twojej przeglądarce, nie profiluje użytkowników i nie gromadzi danych pozwalających Cię zidentyfikować — mierzy wyłącznie zbiorczy, anonimowy ruch (liczba wejść, strony, kraje, źródła). Z tego powodu serwis nie wyświetla banera zgody na cookie — nie jest on wymagany. Dostawcą usługi jest Cloudflare, Inc. (USA), działający jako podmiot przetwarzający.

Serwis jest hostowany w infrastrukturze Cloudflare Pages. Operator hostingu może przetwarzać techniczne logi serwera (m.in. adres IP, typ przeglądarki) w celu zapewnienia bezpieczeństwa i dostępności usługi.

Linki zewnętrzne

Serwis zawiera odnośniki do stron zewnętrznych (m.in. partiarazem.pl oraz źródeł danych). Linki nie zawierają parametrów śledzących (UTM) ani identyfikatorów użytkownika.

Twoje prawa

Masz prawo dostępu do swoich danych, ich sprostowania i usunięcia. W sprawach prywatności pisz na adres podany wyżej.

Niniejszy dokument jest wzorcem do uzupełnienia o stan prawny obowiązujący w dniu publikacji.

Razem dla tanich mieszkań

Uczciwa umowa najmu: jasne zasady, kaucja i — między innymi — limit podwyżek

Dlaczego najem wymaga reguł

Cztery filary uczciwego najmu

Jawność: publiczny rejestr mieszkaniowy

Co proponuje Razem

Źródła i dalsza lektura

Podatek od trzeciego mieszkania i od pustostanów

Skąd się bierze pusty zasób

Logika rozwiązania: opodatkować spekulację, nie dach nad głową

Co proponuje Razem

Źródła i dalsza lektura

Mieszkanie prawem, nie towarem: 1% PKB na mieszkania na wynajem

Skala problemu: ciasno jak nigdzie w UE

Dlaczego rynek tego nie rozwiąże sam

Ile to jest 1% PKB

Co proponuje Razem

Źródła i dalsza lektura

Kontakt

Polityka prywatności

Administrator

Analityka i pliki cookie

Linki zewnętrzne

Twoje prawa