Kiedy mieszkanie przestaje być domem, a staje się lokatą kapitału, dzieje się rzecz absurdalna: mieszkań przybywa, a ludzie wciąż nie mają gdzie mieszkać — bo część zasobu stoi pusta albo trafia na krótkoterminowy najem dla turystów. Razem chce przestawić zachęty podatkowe tak, żeby trzymanie pustego mieszkania na spekulację — tzw. „martwego mieszkania" — przestało się opłacać. Inwestować wolno; problem zaczyna się tam, gdzie lokal latami stoi zamknięty dla samego wzrostu wartości.
Skąd się bierze pusty zasób
Mieszkanie kupione „na lokatę" nie musi być wynajęte, żeby zarabiać — wystarczy, że drożeje. Dlatego dla części inwestorów najtańszą strategią jest trzymać je puste — bez lokatora, a więc i bez ryzyka czy zużycia. W tym samym czasie młodzi nie mają z czego płacić rynkowego czynszu, a kolejka po mieszkanie komunalne się nie skraca.
Logika rozwiązania: podatek trafia w spekulanta, omija zwykłego lokatora
Kluczowe, że podatek antyspekulacyjny startuje dopiero od trzeciego mieszkania, więc nie dotyka osób z jednym czy dwoma lokalami; pozostałe daniny uderzają w zasoby celowo puste lub trzymane na spekulację — wedle przeznaczenia, a nie liczby mieszkań — a nie w lokale zamieszkane i wynajęte.
| Narzędzie | W co uderza | Kogo NIE dotyczy |
|---|---|---|
| Podatek antyspekulacyjny od trzeciego mieszkania (wg wartości) | Skupowanie mieszkań jako lokata | Osoby z 1–2 mieszkaniami |
| Opodatkowanie pustostanów inwestycyjnych i banków gruntów | Celowo puste zasoby trzymane na spekulację | Zamieszkane i wynajęte mieszkania |
| Regulacja najmu krótkoterminowego | Hurtowe wyjmowanie mieszkań z rynku najmu długoterminowego | Najemcy długoterminowi (o zakresie regulacji zdecydują lokalnie samorządy, wspólnoty i spółdzielnie) |
Co proponuje Razem
Wprowadzimy rozwiązania, które zniechęcą do spekulacji na nieruchomościach, takie jak podatek antyspekulacyjny od trzeciego mieszkania, uwzględniający wartość nieruchomości.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Prawo do mieszkania”, partiarazem.pl
- Podatek antyspekulacyjny od trzeciego mieszkania, uwzględniający wartość nieruchomości.
- Opodatkowanie pustostanów inwestycyjnych, banków gruntów i nieużytków trzymanych na cele spekulacyjne.
- Uregulowanie najmu krótkoterminowego — definicje prawne, system licencyjny i kompetencje regulacyjne dla samorządów, wspólnot i spółdzielni. Rozwijamy to tu: regulacja najmu krótkoterminowego.
- Koniec wyprowadzania publicznych pieniędzy do banków i deweloperów pod pozorem dopłat do kredytów, ulg kredytowych czy przywilejów dla funduszy typu REIT.
Ta sama zasada obowiązuje w całym systemie podatkowym Razem: dochody z nieruchomości i zysków kapitałowych mają być opodatkowane jak dochody z pracy — renta i kapitał nie mogą być traktowane łagodniej niż codzienny wysiłek. Rozpisujemy to w siostrzanym serwisie: Podatek od trzeciego mieszkania — koniec „betonowego złota".
A skąd te środki mają wrócić do ludzi w postaci taniego najmu? Tłumaczymy tutaj: 1% PKB na mieszkania na wynajem.
Źródła i dalsza lektura
- Partia Razem — „Prawo do mieszkania" (deklaracja programowa 2025)
- GUS — NSP 2021, wyniki ostateczne (zasoby mieszkaniowe, mieszkania niezamieszkane)
- GUS — komentarz: statystyka pustostanów a mieszkania niezamieszkane
- Eurostat — Living conditions in Europe: housing
- Razem dla polskiej gospodarki — Podatek od trzeciego mieszkania